हिंदी क्षेत्रसृष्टीतील मंजुळ आवाजाचे पार्श्वगायक पी बालसुब्रमण्यम एस आज पाचवा स्मृतिदिन. पाच वर्षापूर्वी २५ सप्टेंबर २०२० वय ७४ व्या जून रोजी पी बालसुब्रमण्यम कोरोनाचे नियंत्रण सुटले होते. त्यांच्या शांततेने रसिकांनी हळहळ व्यक्त केली होती कारण एस पी बालसुब्रमण्यम हे रसिकांचे चांगले पार्श्वगायक होते. त्यांचे निश्चय होणारे ठरले.
एस पीसुब्रह्मण्यम बाल जन्म ४ जून १९४६ रोजी आंध्रप्रदेशमधील नेल्लोर येथील मेहुआ या गावीही. त्यांचे पूर्ण नाव श्रीपती पंडितराध्युला बालसुब्रमण्यम असे होते. एस पी बालसुब्रमण्यम पाहुणचार हरिकथा गायक होते. आंध्रप्रदेशमध्ये हे पारंपरिक लोकसंगीत आहे ही कविता, कथा, गायन, नृत्य यासह सर्व प्रकारांचा समावेश असतो. एस पीसुब्रमण्यम खेळाडू नाटकातही काम करत आहे. एस पी यांना एक भाऊ व दोन बहिण आहेत. एस पी यांनी ती इंजिनियर व्हावे अशी त्यांची इच्छा होती पण पूर्ण होऊ शकत नाही. एस पी बालसुब्रमण्यम यांना लहानपणापासून गायनाची आवड होती त्यांनी गायनातच करियर असे विशेषले त्यांनी व्यावसायिक गायनास लहानपणा केला. १९६४ साला त्यांना गायनात पूर्वोषिक कल. नंतर त्यांचे नाव सर्वदूर गेले.
स्वतः त्यांनी आपल्या मातृभाषेत म्हणजे तेलगूत गाणी गायला बसवली नंतर त्यांनी तमिळ, मला कन्नड आणि दक्षिण भारतीय स्तरही गाणी गायला बसवली. दक्षिणात्य स्थान त्यांनी गायलेली गाणी लोकप्रिय होऊ लागली. त्याची लोकप्रियता दिवसेंदिवस वाढू. त्यांच्या मंजुळ आवाजाने रसिकांना वेड लावले. त्यांचा आवाज आणि गायलेली गाणी रसिकांना आवडली की रसिकांनी त्यांना दक्षिणेतील. मोहम्मद रफी अशी पदवी दिली. दक्षिणेकडून त्यांनी आपली हिंदी क्षेत्र सृष्टीकडे वळवला. हिंदी क्षेत्र सृष्टीत प्रवेश केल्यावर त्यांना एक दुजे साठी किंवा फालात गाण्याची या स्थानात त्यांनी गायलेली सर्व गाणी खूप गाजली. आजही या फांदीतील त्यांनी गायलेली गाणी ओठावर आहेत. या स्थानात त्यांनी गायले आम्ही तुम्हाला एक दुजेसाठी बनलो…. या गाण्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायकाचा राष्ट्रीय पुरस्कार.
पिंच्या पहिल्याच वित्ताला राष्ट्रीय पुरस्कार विजेते त्यांचे नाव एस. एस पी बालसुब्रमण्यम यांनी गायलेल्या पहिल्या फांदीतील गाणी गाणी गाणे त्यांना अनेक फाउंडेशन गाण्याची पावरी पक्ष. अनेक संगीतकार त्यांना गाणी घालू लागले. त्यांनी अनेक क्षेत्रांत गाणी गायली ती गाणी लोकप्रियही. हिंदी क्षेत्र सृष्टीत त्यांचे आता चांगले बस्तान बसले. पत्थर के फुल, बागी, हम आपको है कौन? साजन, रोजा या क्षेत्रात त्यानी गायलेली गाणी खूप गाजली. सलमान खानचा फाँनॅशन असलेल्या मॅनेज्ड या फॉलँगात त्यांनी सलमानचा आवाज बनून गाणी गायली. या स्थानात त्यांनी गायलेली सर्व गाणी खूप गाजली. सलमान खान सुपरस्टार एस पी बालसुब्रमण्यम लोकांना मोलाचा वाटा असे म्हटल्यास वावगे ठरणार नाही. सलमान खान अनेक गाण्यांचा आवाज होता. सलमान खान आणि एस पी हे दोघे एकाच नात्यात होते. १९० च्या दशकात त्यांनी गायलेली सर्वच लोकप्रियता.
एस पी यांनी १६ भाषा जगभरात ४० हजारांहून अधिक गाणी गायली.८ फेब्रुवारी १९८१ रोजी सकाळी ९ ते १० अशा १२ तासांत २१ कन्नड गाणी रेकॉर्ड करून त्यांनी विश्वविक्रम केला जो गिनिज ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नोंदवला गेला. एस पी यांनी पाच दशके आपला मंजुळ आवाजाने रसिकांना मंत्रमुग्ध केले. त्यांच्या आवाजाची मोहिनीच अशी होती की त्यांचा आवाज ऐकेल तो त्यांच्या प्रेमात पडेल. त्यांना अनेक पुरस्कार. त्यांना स्वतंत्रा अर्धा डझन राष्ट्रीय पुरस्कार. शिवाय अनेक फिल्मफेअर, स्क्रीन पुरस्कार. भारतही त्यांना पद्मभूषण हा मानाचा पुरस्कार गौरवले. रसिकांचे दर्शन घडते आणि रसिकांचे आदराचे स्थान असलेल्या या अपघातामुळे अचानक सिग्नल सुटला. मंजुळ आवाजाचे जेष्ठ पार्श्वगायक एस पी बालसुब्रमण्यम यांना स्मृतिदिनी विनम्र अभिवादन!
✒️श्याम अधिकारी दौंड जिल्हा पुणे
९९२२५४६२९५
